0
Sovyetler’in dağılması sonrası ortaya çıkan Türk cumhuriyetleri içinde Türk nüfus oranının en fazla olduğu ülke Azerbaycan’dır. Burada nüfusun yüzde doksanlık kısmını Azerî Türkler oluşturmaktadır. Buradaki Azerî nüfus oranı daha önce de çoktu. Ancak Ermenistan’la çatışmalar sebebiyle oradaki Azerî nüfusun önemli bir kısmının da Azerbaycan’a göç etmesi üzerine yüzde doksanlık bir orana ulaşmış. Kalan nüfusun önemli bir kısmını Ruslar oluşturuyor. Üçüncü sırada Ermeni azınlık geliyor. Onların dışında da muhtelif etnik unsurlar mevcut.
Ülkede ekonomik bir canlanma dikkat çekiyor. Ekonomiyle ilgili değerlendirmeye para üzerindeki düzenlemeden söz ederek başlamak istiyoruz. Buraya gelmeden önce eski Manat – yeni Manat diye iki farklı para değeri olduğunu bilmiyordum. Havaalanında bizi otele götürmek isteyen taksiciye doların değerini sorduğumda “dört Manat’tır” dedi. Sonra ilk etapta lâzım olacak yerel parayı almak için havaalanındaki dövizciye gittim, 1 doları 86 kapikten yani kuruştan bozdu. Dövizciye, verdiği fiyatın serbest piyasadaki değerle farklı olup olmadığını sorduğumda farklı olmadığını söyledi. Daha sonra şehir içindeki bir dövizciden Eski Manat – Taze Manat diye iki farklı değer olduğunu öğrendim. Meğer ki yaklaşık bir yıl önce burada da paranın değeri yükseltilmiş. Ama Türkiye’de paranın değeri sonundan altı sıfır atılarak yükseltildi. Gelenek de genellikle böyledir. Sondan bir veya daha fazla sıfırın atılması yoluyla paraya yeni değer kazandırılır. Böyle yapılması bir hesaplama ve intibak kolaylığı da sağlar. Ama burada böyle bir sıfır atma noktasına gelinmeden, paraya beş kat değer kazandırılarak yeni Manat’a geçilmiş. Buna göre beş eski Manat, bir yeni Manata tekabül ediyor. Böyle yapılması biraz Türkiye’den etkilenme olabileceği fikrini akla getiriyor. Zaten ekonomik sistemde genel olarak Türkiye’den etkilenme olduğu gözleniyor.
Ülke vatandaşları son beş yıl içinde ekonomik alanda bir hareketlenme olduğunu dile getiriyorlar. Fakat kendi ayaklarının üstüne ilerleyen bir ekonomik büyümeden çok yabancı sermayeye çok fazla göğsünü açmış dolayısıyla dışa bağımlı bir büyüme karşınıza çıkıyor. Bu da tüketim ekonomisinde büyümeyi beraberinde getiriyor. Örneğin inşaat sektöründe çok belirgin bir hareketlilik var. Her tarafta yeni inşaatlar, yüksek binaların oturtulması için kurulmuş şantiyeler karşınıza çıkıyor. Ama bu binaların hemen hemen tamamını yabancı firmalar yükseltiyor. Kullanılan malzeme de genellikle dışarıdan ithal ediliyor. İnşaat sektöründe Azerbaycan pastasından en büyük payı da Finlandiya şirketlerinin aldığı söyleniyor.
Not:alintidir
Ülkede ekonomik bir canlanma dikkat çekiyor. Ekonomiyle ilgili değerlendirmeye para üzerindeki düzenlemeden söz ederek başlamak istiyoruz. Buraya gelmeden önce eski Manat – yeni Manat diye iki farklı para değeri olduğunu bilmiyordum. Havaalanında bizi otele götürmek isteyen taksiciye doların değerini sorduğumda “dört Manat’tır” dedi. Sonra ilk etapta lâzım olacak yerel parayı almak için havaalanındaki dövizciye gittim, 1 doları 86 kapikten yani kuruştan bozdu. Dövizciye, verdiği fiyatın serbest piyasadaki değerle farklı olup olmadığını sorduğumda farklı olmadığını söyledi. Daha sonra şehir içindeki bir dövizciden Eski Manat – Taze Manat diye iki farklı değer olduğunu öğrendim. Meğer ki yaklaşık bir yıl önce burada da paranın değeri yükseltilmiş. Ama Türkiye’de paranın değeri sonundan altı sıfır atılarak yükseltildi. Gelenek de genellikle böyledir. Sondan bir veya daha fazla sıfırın atılması yoluyla paraya yeni değer kazandırılır. Böyle yapılması bir hesaplama ve intibak kolaylığı da sağlar. Ama burada böyle bir sıfır atma noktasına gelinmeden, paraya beş kat değer kazandırılarak yeni Manat’a geçilmiş. Buna göre beş eski Manat, bir yeni Manata tekabül ediyor. Böyle yapılması biraz Türkiye’den etkilenme olabileceği fikrini akla getiriyor. Zaten ekonomik sistemde genel olarak Türkiye’den etkilenme olduğu gözleniyor.
Ülke vatandaşları son beş yıl içinde ekonomik alanda bir hareketlenme olduğunu dile getiriyorlar. Fakat kendi ayaklarının üstüne ilerleyen bir ekonomik büyümeden çok yabancı sermayeye çok fazla göğsünü açmış dolayısıyla dışa bağımlı bir büyüme karşınıza çıkıyor. Bu da tüketim ekonomisinde büyümeyi beraberinde getiriyor. Örneğin inşaat sektöründe çok belirgin bir hareketlilik var. Her tarafta yeni inşaatlar, yüksek binaların oturtulması için kurulmuş şantiyeler karşınıza çıkıyor. Ama bu binaların hemen hemen tamamını yabancı firmalar yükseltiyor. Kullanılan malzeme de genellikle dışarıdan ithal ediliyor. İnşaat sektöründe Azerbaycan pastasından en büyük payı da Finlandiya şirketlerinin aldığı söyleniyor.
Not:alintidir
